دولت اقتصادی یا اقتصاد دولتی..!!

اگر مدیریت یک شنزار را به بخش دولتی بدهید,بعد از مدتی بامشکل کمبود شن در آن شنزار مواجه خواهید شد (میلتون فریدمن-بزنده جایزه نوبل اقتصاد 1970)

در ادبیات اقتصادی به بخش دولتی اصطلاحا" بخش عمومی میگویند که هدفش حداکثر کردن سطح رفاه در جامعه است و بخش خصوصی به سایر فعالان اقتصادی گویند که با حدف حداکثر سازی سود وارد بازار می شوند.

بی شک هر سیستم اقتصادی برای بقا و رشد به ترکیبی از این دوبخش نیاز دارد که مدیریت کلان کشور باید در پی حفظ تعادل(نه به معنی حضور مساوی) میان این  دو بخش باشد.

به اعتقاد طرفداران بازار آزاد(که من هم موافق آن هستم) سهم بخش عمومی(دولت) در اقتصاد باید حداقل باشد.به صورت کوتاه و موقتی در شرایط بحرانی وارد فضای اقتصادی شود و از طرفی تمامی ساز و کار تولید و توزیع به بخش خصوصی واگذار شود.

در اقتصاد های دولتی و دستوری هم که عکس این روش اجرا میوشد و دولت بیشترین سهم ممکن را در فعالیتها اقتصادی از تولید گرفته تا توزیع و غیره را عهده دار است(حتی در مواردی مالکیت خصوصی ممنوع است).

در این میان کشور عزیزمان با بحرانی ساختاری روبروست.

از طرفی میل به افزایش سطح رفاه عمومی و کاهش نارضایتی مردمی باعث می شود که بخش خصوصی مورد توجه قرار گیرد و از طرفی منایع سرشار هیدروکربوری(نفت و گاز) موجود در کشور عملا باعث ورود دولت به شکل گسترده ای در سیستم اقتصادی میشود.

منصفانه که تحلیل کنیم ..باید گفت که این مشکل همزمان با تولد اقتصاد نفتی در کشور بوجود .برای کشوری که پایه های سست دموکراسی و ثبات سیاسی شکننده ای داشته و دارد.بسیار سخت است که منابع عظیم انرژی را به بخش خصوصی واگذار کند و مالکیت شخصی را که معمولا قدرت و سیاست در هم آمیخته به رسمیت بشناسد و از آن مهم تر افکار عمومی را آماده این امر کند.

روزی که شادروان دکتر مصدق"ملی شدن صنعت نفت " را به ملت ایران هدیه کرد دیگر نمیشد تصوری از واگذاری آن به بخش خصوصی داشت (به شکلی که هم اکنون در امریکا رایج است) به عبارتی در کشور ما از روز اول دید ملی و عمومی به نفت  و درآمدهای نفتی بوده تا جایی که در دولت نهم و دهم شعار اصلی آوردن پول نفت سر سفره همه مردم بود.

حال  این سئوال مطرح است؟

واقعا نفت ثروتی است که باید در اختیار دولت باشد...؟؟؟!!

منابع درآمد دولت در شکل گیری سیستم حکومت بسیار مهم است.

دولتی که خود درآمد دارد و درآمد حاصله را مایهانه میان اقشار مختلف مردم( معلم و نظامی و کارمند و غیره...) تقسیم میکند چهره ای متفاوت تر از دولتی دارد که از محل مالیات و عوراض دریافتی از سازمانهای خصوصی و مردم و تولید کنندگان,مخارج خود را تامین میکند.

در حالت اول دولت مقتدر تر و دستوری تر خواهد بود و در حالت دورم دولت انعطاف پذیر تر و به عبارتی حرف شنو  تر خواهد بود....چرا که منابع مالی دولت از همانجایی بدست می آید که باید رضایت خودشان را با پرداخت کامل و به موقع مالیات به دولت ,نشان دهند.

حتما خودتان به این نکته واقفید که دولت ایران با چه مشکلاتی در دریافت مالیات روبروست...!!

از اعتصاب اصناف مختلف برای مالیت بر ارزش افزوده بگیرید تا پرداخت نکردن به موقع عوارض شهرداری و حتی قبوض جریمه رانندگی...!!

از طرفی هم دولت با پرداخت نقدی یارانه ها میزان اقتدار گرایی دولت را بیش از پیش افزایش میدهد.در حالی که باید این عادت غلط و گستردگی نقش دولت در اقتصاد را کاهش داد.

خطر ناک ترین کارها برای اقتصاد ایران پر رنگ کردن نقش دولت در امور اقتصادی است.

راستی تا حالا فکر کرده اید که یارانه پرداختی به مردم اگر در ارقام بزرگتر صرف پروزه های کار آفرینی میشد.چقدر از همین دریافت کننده های یارانه که بی کار هستند ,در حال حاضر شاغل بودند..؟؟!!

متاسفانه  پنهانکاری  آماری در چند سال گذشته که خود دولت و البته سیاستگذاران کلان به شکل شگفت آوری از آن حمایت میکنند,تحقیق و تامل بیشتر و رسیدن به نتایج دقیق تر را در این زمینه مشکل میکند.

پل خواجو- اصفهان -زاینده رود

پ ن1:بازی های سیاسی این روزها....هزینه های زیادی در آینده به جامعه وارد خواهد کرد

پ ن2:بلاخره برای اولین بار یکی در این دولت حاضر شد از مردم عذر خواهی کند....که البته به زودی هم نتیجه عملش را با رای اعتمادی دوباره از مجلس گرفت

پ ن 3:هیچ چیز این دولت و سیاست خنده دار نیست....هیچ چیز.

پ ن4:آقای رئیس به مشکلات کلان جدی فکر کنید و به مشکلات خرد بخندید(البته فقط در دنیای اقتصاد)

 

/ 10 نظر / 20 بازدید
(m.j)

اتفاقا همه چیز این دولت خنده داره از صاحبش گرفته تا اعمال سهامدارنش [ماچ]

دلارام

ان کس که اسب داشت غبارش فرو نشست...گرد سم خران شما نیز بگذرد...این دولت از کسان به شما ناکسان رسید...بیداد ناکسان شما نیز بگذرد.

(m.j)

دل آرام گیرد با یاد خدا[نیشخند]

م مثل میترا

سلام استاد اساسن هيچ چيزي در اين ايران بي يال و دم و اشكم خنده دار نيست جز پر مدعايي آقايان براي نجات اقتصاد جهان [چشمک]

اندیشه وحدت

سلام خوبی؟الان وبلاگت و دیدم.باحااااله. به منم سر بزنیااااا.[ماچ][چشمک]

نگین

اسماعیل جان حقا که ما اقتصاد خونده ها رو رو سفید کردی.تمام پستهاتو دنبال میکنم.عالی تحلیل میکنی.خیلی علمی!منتظر پستها ی بعدیت هستم

سهراب

جمله ای که از آقای فریدمن نقل کردی عالی بود...سپاس...زنده باد برادر عزیزم...[چشمک]

شیر

بخش خصوصی برای نفت؟!!!همین الان هم با این شرایط پر شده از دزدی و رشوه و اختلاس فک کن اگه اختیار دار بشن چیکار میکن،مشکل دولت یا بخش خصوصی نیست،مشکل اینه که یه عده در حد چنگیز و اسکندر تو کارن چه دولتی چه خصوصی[افسوس]اینا فرمولاشون اشتباه،نابود کننده اس،انقد عددا رو جابجا نکن

amiri

سلام خوبی گلم ما چیزی به نام اقتصاد نداریم چه از نظر اقتصاد دولتی یا دولت اقتصادی -سیستم مالی این کشور سیستم حمله ای یعنی بدون تفکر کاری انجام بشه اگر شد با عنایت .....و به کوری چشم استکبار جهانی .....اگر نشد خورزو خان از طرف استکبار نذاشته این اقتصاد نیست اقتصادی که به ازای هر تصمیم حد تورم یا ضرر یا سودی نشود محاسبه کرد که اقتصاد نیست چرکه شکسته ای که باید شاگرد دکان ماست بندی بزنه اگرهم اشتباه بشه از حساب اون کم میشه اگر هم درست بشه فلک میشه ای خدا ناجی بفرست از شاگردی این ماست بندی خسته شده ایممممممممممممممممممممممممممممممممممممم

علی سلیمی

سلام تحلیل خوبیه و اینکه تقریبا همه موافقن ولی بخش خصوصی هم مشکلات خودش رو داره اونم توی کشوری مثل ایران که هنوز زیربنای درست و حسابی برای این کار نداره. و جمعیت زیاد که باعث شده سرمایه داران بخش خصوصی فقط به فکر حداکثر کردن منافع خودشون باشن و اگه مشکلی داشته باشی میگن چیزی که زیاده نیروی کار آقا خوش اومدین و ... حتی من قبول دارم دولت به این کارش که .... ادامه بده ولی حداقل یک فرهنگ سازی انجام بده برای نسل های بعدی. توی خیلی چیزها ما کلا درگیر هستیم و درب و داغون. در مورد عکست هم باید بگم که خیلی باحاله. راستی در مورد تحریم های جدید و اینکه ایران چقدر احتمال داره به سمت نابسامانی (جنگ) برود یک تحلیل و نوشته ای بزار می خوام نظرات همه رو بدونم بالاخره انتظارات هم جزیی از اقتصادیه که ما خوندیم. مرسی گلم بای